مبانی نظری جایگاه اشتباه در متون قانونی جرایم مستوجب حد

مبانی نظری جایگاه اشتباه در متون قانونی جرایم مستوجب حد

دسته: علوم انسانی
بازدید: 2 بار
فرمت فایل: docx
حجم فایل: 67 کیلوبایت
تعداد صفحات فایل: 52

مبانی نظری جایگاه اشتباه در متون قانونی جرایم مستوجب حد

 

قیمت فایل فقط 27,000 تومان

مبانی نظری جایگاه اشتباه در متون قانونی جرایم مستوجب حد

توضیحات: 52صفحه فارسی (word) با منابع کامل

دانلود تحقیق آماده با رفرنس دهی کامل فارسی و انگلیسی و پانویس ها، برگرفته از مقاله های فارسی و ترجمه تخصصی متون مقاله انگلیسی و مقاله بیس پایان نامه با ترجمه آماده کتاب های خارجی و کتاب های داخلی رشته های مختلف، مناسب برای انجام و نوشتن پروپوزال و آماده کردن فصل دوم پایان نامه، توضیح مولفه های پرسشنامه و مقاله داخلی و خارجی و طرح های تحقیقاتی

خلاصه ای از کار:

جایگاه اشتباه در متون قانونی جرایم مستوجب حد

در این مبحث در خصوص جایگاه اشتباه در متون قانونی جزایی ایران شامل قانون حدود و قصاص ، قانون مجازات اسلامی سابق و قانون جدید مجازات اسلامی مصوب اردیبهشت ماه سال 1392 مطالبی در سه گفتار بیان می گردد

جایگاه اشتباه در قانون حدود و قصاص

در این قانون که مشتمل بر 195ماده و9 تبصره می‌باشد که در سال 1361به تصویب کمیسیون امور قضایی مجلس شورای اسلامی رسیده و بعد از تایید شورای محترم نگهبان برای مدت پنج سال از تاریخ تصویب به صورت آزمایشی قابل اجرا بوده از م 81 الی 218 به جرایم حدی به شرح ذیل پرداخت:

.................

1) جرایم حدی دارای صراحت قانونی

در قانون مذکور در جرایم زنا، حد مسکر و حد سرقت صراحتا یا تلویحا به موضوع اشتباه اشاره شده که ذیلا توضیح داده می شود:

1-1) حد زنا:

قانون‌گذار در م86 قانون حدود و قصاص اوصافی را برای زانی ذکر می‌کند که در صورت احراز این اوصاف وی را مستوجب حد می‌کند که عبارتند از بلوغ،عقل، اختیار و آگاهی در ادامه در تبصره 2 این ماده آمده است: هرگاه زنی حرام بودن جماع با مردی را بداند و آن مرد آگاه نباشد و خیال کند که دخول به این زن برای او جایز است

............

2)  جرایم حدی فاقد صراحت قانونی

همانطور که در ابتدای این گفتار اشاره شد جرایم حدی مورد بحث این قانون عبارتنداز: زنا،شرب مسکر،لواط، ساحقه، قواری، قذف، محاربه و افساد فی الارض و سرقت که از بین این جرایم تنها در جرم زنا، شرب مسکر و

..............

- جایگاه اشتباه در قانون مجازات اسلامی سابق

انواع جرایم مستوجب حد در قانون مجازات اسلامی عبارت است:زنا، لواط، قوادی، مساحقه، قذف، مسکر، محاربه و افساد فی الارض و سرقت.

قانون‌گذار در جرایم زنا، شرب خمر و سرقت فاقد هر گونه ویژگی خاص برای وجه تمایز با دیگر جرایم مستوجب حد می‌باشند، به نظر می‌رسد عمده دلیل ذکر این سه نوع جرم و تاثیر جهل برآن،صرفا ذکر آنها در منابع معتبر فقها و اسلامی می‌باشد.

..........

1) جرایم حدی دارای صراحت قانونی

1-1) جرم زنا:

با توجه به تعریف جرم زنا که در م63 قانون مجازات اسلامی آمده است« زنا عبارت است از جماع مرد با زنی که بر او ذاتا حرام است گر چه در دبر باشد، در غیر موارد و طی به شبهه» علم به حرمت زنا و ممنوع بودن آن،از شرایط تحقق موضوع زنا لحاظ گردیده است.بدیهی است تا زمانی که موضوع زنا محرز و محقق نشده باشد حکم (حدزنا) وجود پیدا نمی‌کند تا بر مرتکب و زانی جاهل تحمیل گردد.

..................

2) جرایم حدی فاقد صراحت قانونی

قانون‌گذار در باب دوم (جرم لواط)، باب سوم (مساحقه)، باب چهارم (قوادی)، باب پنجم (قذف) و باب هفتم (محاربه و افساد فی الارض) متعرض جهل حکمی و موضوعی نشده است و شایسته بود که در اینگونه جرایم نیز حکم قضیه از طرف قانون‌گذار مشخص و معین می‌شد.

..........

- جایگاه اشتباه در قانون مجازات اسلامی جدید

همانطور که در گفتار قبل بررسی شد ملاحظه می گردد که هم در قانون حدود و قصاص مصوب سال 61 و هم در قانون مجازات اسلامی سابق فقط در سه جرم زنا، شرب خمر و سرقت صریحا به مساله اشتباه و جهل اشاره گردید و متعرض دیگر جرایم مستوجب حد نشدند.و بیان شد عمده دلیل ذکر سه نوع جرم فوق الذکر و تاثیر جهل برآنها به نظر می‌رسد این باشد که در فقه و منابع اسلامی نیز به همین موارد اشاره شد و قانون‌گذار نیز به ذکر همین سه جرم بسنده نموده در حالی که ضرورت داشت قانون‌گذار قلمرو تاثیر جهل بر مسئولیت کیفری در سایر جرایم را نیز مشخص می‌کرد.

...........

1) جرایم حدی دارای صراحت قانونی

1-1) زنا

قانون‌گذار در ماده 221 به تعریف جرم زنا می‌پردازد میگوید:

.......................

2) جرایم حدی فاقد صراحت قانونی

همانطور که در قسمت قبل ملاحظه گردید قانون‌گذار تنها در جرم زنا و به صورت تلویحی به موضوع اشتباه و جهل اشاره نموده و حکم صریحی را بیان نمی‍‌کند. همچنین با بررسی در سایر جرایم موجب حد و مواد قانونی مربوط به آنها ملاحظه می‌شود قانون‌گذار برخلاف قوانین حدود و قصاص و قانون مجازات اسلامی سابق که تنها

...............

- ادله تاثیر یا عدم تاثیر اشتباه در مسئولیت کیفری

در این مبحث و با عنوان ادله تاثیر یا عدم تاثیر اشتباه در مسئولیت کیفری در دو گفتار ابتدا ادله رفع مسئولیت

.........

- ادله رفع مسئولیت کیفری

ادله رفع مسئولیت کیفری ناشی از تاثیر یا عدم تاثیر اشتباه در مسئولیت کیفری به دو بخش حقوقی و فقهی

..............

1) ادله حقوقی

1- 1) فقدان عنصر علم

هنگامی‌که امکان تحصیل علم برای افراد وجود داشته باشد یا اینکه افراد عاجز از کسب اطلاع از قوانین و مقررات جاری باشند. عدالت اقتضا می‌نماید که در چنین شرایطی که فراگیری علم فراهم نبوده مجازات بر افراد مرتکب جاهل اعمال نگردد.^[1]

..............

2-1) فقدان رکن روانی

برای تحقق هر جرمی وجود سه عنصر مادی، قانونی، معنوی ضروری است. کسی که جاهل به قوانین و مقررات است جهل او اثر مستقیم روی عنصر معنوی او گذاشته، او را فاقد قصد مجرمانه و سوء نیت می‌نماید. نظر به

.................

3-1) مغایرت مجازات مرتکب با اهداف مجازات

مجازات‌ها و اهداف آن در اسلام مشخص و معین می‌باشد وتمام قوانین از جمله قوانین کیفری رحمت برای بشریت است «و ما ارسلناک الارحمته للعالمین (نساء آیه 7)» و برای مصلحت‌های پنجگانه نفس، دین، عقل،

...........

2) ادله فقهی

در حقوق اسلامی ادله و مستندات فقهی که دلالت بر تاثیر جهل بر رفع مسئولیت کیفری یا معافیت از مجازات یا تخفیف در آن دارد، عبارت است از ادله نقلی که شامل آیات و روایات و قواعد فقهی و ادله عقلی شامل اصل برائت و اصل احتیاط می‌باشد که در ذیل هریک را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

...........

1-2) ادله نقلی

1-1- 2) آیات

از جمله آیاتی که دلالت بر برائت دارد آیه 15سوره مبارکه اسراء است که می‌فرماید «و ما کنا معذبین حتی نبعث رسولا» ترجمه: ما تا رسول نفرستیم و بر خلق اتمام حجت نکنیم هرگز کسی را عذاب نخواهیم کرد. از

............

2-1-2) روایات

روایات بسیاری در مورد جاهل به حکم و یا جاهل به موضوع وارد شده است. مدلول و مفاد این روایات موید مفاد  قاعده درء است که در اینجا به پاره‌ای از این روایات اشاره می‌شود:

1)  روایت صحیحه‌ای است که محمدبن مسلم از امام محمد باقر (ع) نقل می‌کند که حضرت فرمودند در خصوص مردی که او را به اسلام دعوت کردیم و او اسلام آورد و به آن اقرار نمود و بعد از آن رفت، شراب نوشید

...............

2-2) ادله عقلی

1-2-2) اصل برائت

«برائت»در لغت به معنای پاکی، پاک شدن از عیب، دوری، رهایی و خلاص شدن آمدهاست. «اصل برائت»، از اصطلاحات علم اصول، با مفاد حکم ظاهری و از اصول عملیه چهارگانه است که از مجموع آنها به «دلیل فقاهتی» یا اصل عملی یاد می‌شود. نقش اساسی این اصل، تعیین وظیفه عملی برای مکلف در صورت شک در حکم واقعی است؛ یعنی هرگاه مکلف در حرمت یا وجوب شی یا فعلی، به جهت نبودن دلیل یا اجمال آن یا

.................

2-2-2) اصل احتیاط

اصل احتیاط: قاعده عمل به فارغ کننده ذمّه مکلّف از تکلیف هنگام جهل به حکم واقعی.

اصل احتیاط از اصول عملی (اصل عملی) و عبارت است از عمل به چیزی که در پرتو آن، ذمّه مکلّف از تکلیفِ متوجه وی فارغ و رها می‌شود.

.................

- ادله عدم رفع مسئولیت کیفری

این ادله را که در واقع تخصیص زننده عمومیت قاعده «ادرئو الحدود بالشبهات» است می‌توان در ذیل سه قاعده بیان کرد:

1) قاعده اشتراک احکام میان عالم و جاهل

در کتاب‌های اصولی در بحث از حجیت قاعده مورد بحث اذعان کرده‌اند؛ که احکام قوانین و اوامر و نواهی میان

.....................

2) قاعده وجوب تعلم احکام

این قاعده نیز دلیلی دیگر در نظام حقوقی اسلام است که دلالت بر عدم تاثیر شبهه بر ادعای جهل بر احکام است. اساسا ایمان به اسلام متفرع بر اعتقاد و عمل به آن است اعتقاد از مقوله علم و عمل نیز متفرع بر علم بر احکام است از آنجا که همه افراد علم اجمالی به وجود احکام دارند لذا ضرورت دارد در راستای علم به آنها

..................

3) فرض عالم بودن به احکام

این قاعده را می‌توان از دقت در برخی احادیث و روایات که توسط ائمه (ع) ابراز گردیده است بدست آورد چنانچه یزید کناسی از امام صادق (ع) نقل می‌کند که از ایشان پرسیدم: « حکم زنی که در حال عده ازدواج

............

منابع و ماخذ

قرآن کریم، ترجمه مهدی الهی قمشه‌ای، قم، الهادی، 1380.

الف) کتاب‌ها

1) کتب فارسی

1.  اردبیلی، دکتر محمدعلی، حقوق جزای عمومی، چ اول، ج 2، تهران، انتشارات میزان، گنج دانش، 1377.

2.  انصاری، قدرت الله و دیگران، تعزیرات از دیدگاه فقه و حقوق جزا، چ اول، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلام، 1385.

3.  بازگیر، یدالله، قانون مجازات اسلامی در آینه آرای دیوان عالی کشور، تهران، نشر حقوقدانان، 1375.

4.  بجنوردی، سیدمحمد، قواعد فقهیه، چ دوم، تهران، نشر میعاد، 1372.

---

[1]- قدسی، سیدابراهیم، تاثیر جهل به قانون و مسئولیت کیفری، بابلسر، انتشارات دانشگاه مازندران، 1381،ص119.

قیمت فایل فقط 27,000 تومان

برچسب ها : مبانی نظری جایگاه اشتباه در متون قانونی جرایم مستوجب حد , مبانی نظری جایگاه اشتباه در متون قانونی جرایم مستوجب حد , مبانی نظری , جایگاه اشتباه در متون قانونی جرایم مستوجب حد , جرایم حدی دارای صراحت قانونی , جایگاه اشتباه در قانون حدود و قصاص

مبانی نظری سازمان همکاری شانگهای وروند شکل گیری سازمان همکاری شانگهای

مبانی نظری سازمان همکاری شانگهای وروند شکل گیری سازمان همکاری شانگهای

دسته: علوم انسانی
بازدید: 1 بار
فرمت فایل: docx
حجم فایل: 71 کیلوبایت
تعداد صفحات فایل: 35

مبانی نظری سازمان همکاری شانگهای

 

قیمت فایل فقط 27,000 تومان

مبانی نظری سازمان همکاری شانگهای

توضیحات: 34 صفحه فارسی (word) با منابع کامل

دانلود تحقیق آماده با رفرنس دهی کامل فارسی و انگلیسی و پانویس ها، برگرفته از مقاله های فارسی و ترجمه تخصصی متون مقاله انگلیسی و مقاله بیس پایان نامه با ترجمه آماده کتاب های خارجی و کتاب های داخلی رشته های مختلف، مناسب برای انجام و نوشتن پروپوزال و آماده کردن فصل دوم پایان نامه علوم سیاسی و جغرافیا، توضیح مولفه های پرسشنامه و مقاله داخلی و خارجی و طرح های تحقیقاتی

خلاصه ای از کار:

دلایل و ضرورتهای شکل گیری سازمان همکاری شانگهای 

اجتماع و همکاری چند کشور در قالب یک تشکل منطقه­ای مستلزم داشتن زمینه ها و محورهای مشترک برای تعامل و همکاری سازنده است. طبیعتا سازمان شانگهای نیز از این قاعده کلی مستثنی نیست و پر واضح است که کشورهای عضو این اتحادیه بنا بر نیازها، هدف­ها و دغدغه های مشترکی که دارند، گرد هم جمع شده و فعالیت­هایی را در پیش گرفته اند.(یزدان پناه،1389، ص125) 

........................

روند شکل گیری سازمان همکاری شانگهای

کشورهای منطقه آسیای مرکزی ، از زمان استقلال تا تشکیل سازمان همکاری شانگهای دوره های متفاوتی از شرایط امنیتی را پشت سر گذاشتند. (سازمان همکاری شانگهای، 1388، ص2)

.................

اهداف و حوزه­های فعالیت و همکاری سازمان شانگهای 

 بنیان گذاران سازمان شانگهای معتقدند که ایجاد و توسعه سازمان همکاری شانگهای به منظور تأمین نیازهای مردم منطقه و تمایل همیشگی آنها به حفظ امنیت، صلح، ثبات و بهبود شرایط می باشد.

اهداف اصلی این سازمان بر اساس اسناد امضا شده و بیانیه تأسیسی سازمان عبارتند از:

.....................

جغرافیای سازمان شانگهای

تأثیر جغرافیا بر موقعیت سازی و ترسیم روابط منطقه ای بسیار حائز اهمیت است. یکی از کاربردی ترین دلایل اهمیت شانگهای ویژگی­های جغرافیایی آن است. در حال حاضر، حوزه­ی جغرافیایی شانگهای یکی از امن ترین حوزه­های جغرافیایی است.(یزدان پناه، 1389،ص 128)

.................

ویژگی ها و اهداف کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای

کشورهای تشکیل دهنده­ی سازمان همکاری شانگهای در بر گیرنده­ی حوزه­ی بزرگی از جغرافیای قاره­ی آسیا و اوراسیا هستند. محور اصلی تشکیل دهنده­ی آن نیز دو کشور بزرگ روسیه و چین هستند که خود جزء دو قدرت برتر جهانی به حساب می آیند. وسعت زیاد جغرافیایی، حضور در شورای امنیت سازمان ملل متحد، قدرت اتمی، صنعت برجسته­ی فضایی، عضویت در باشگاه صنعتی جهان، اقتصاد روبه رشد و جهان شمول و جمعیت زیاد از جمله ویژگی­های این دو کشور بزرگی است که در کنار ارزش های فراوان ژئوپولیتیکی دیگر کشورهای عضو(دائم و ناظر) هویت متفاوتی به سازمان شانگهای داده است.(یزدان پناه،1389 ،ص 5)  

....................

در این بخش به پیشینه، ویژگی­ها و اهداف کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای می پردازیم :

1- چین

جمهوری خلق چین، معروف به چین، پرجمعیت‌ترین کشور دنیا با بیش از ۱.۳ میلیارد نفر سکنه است. این کشور، توسط حزب کمونیست چین در قالب نظام تک ‌حزبی اداره می‌شود. این حزب بر ۲۲ استان، ۵

................

2- روسیه

روسیه پهناورترین کشور جهان است که در شمال اوراسیا قرار دارد. این کشور در آسیای شمالی و اروپای خاوری واقع است و با اقیانوس آرام شمالی و اقیانوس منجمد شمالی؛ و نیز با دریای خزر، دریای سیاه، و دریای بالتیک مرز آبی دارد. روسیه با ۱۴ کشور آسیایی و اروپایی مرز زمینی دارد و با کشورهای پیرامون دریای برینگ، دریای ژاپن، دریای خزر، دریای سیاه، و دریای بالتیک ارتباط دریایی دارد.

.............

اهداف روسیه در سازمان شانگهای:

- تلاش برای کاهش مؤثر نفوذ غرب بویژه امریکا و ناتو در آسیای مرکزی که یک تهدید استراتژیک برای روسیه محسوب می شود.

..................

3- قزاقستان

قزاقستان کشوری است در آسیای میانه که از شمال با روسیه، از شرق با چین، در جنوب شرقی با قرقیزستان، در جنوب با ازبکستان و در جنوب غربی با ترکمنستان همسایه است. سواحل شمال شرقی دریای خزر در خاک این کشور قرار دارد و قزاقستان بزرگترین کشور محصور در خشکی در دنیا است.

..............

4-قرقیزستان

جمهوری قرقیزستان با ۱۹۸۵۰۰ کیلومتر مربع مساحت در قسمت شمال شرقی آسیای مرکزی واقع شده‌است. این کشور در شرق و جنوب شرقی با چین، در شمال با قزاقستان و در جنوب با تاجیکستان و از غرب با جمهوری ازبکستان همسایه و هم مرز است. جمعیت این کشور ۵ میلیون و پایتخت آن شهر بیشکک است که جمعیت پایتخت ۲/۱ میلیون نفر می‌باشد. به لحاظ موقعیت آب و هوایی، این کشور دارای آب و هوای معتدل کوهستانی، بهار و تابستان معتدل و زمستانی سرد است.

................

5- تاجیکستان

 تاجیکستان یا جمهوری تاجیکستان کشوری در آسیای مرکزی است. این کشور از جنوب با افغانستان ، از باختر (غرب) با ازبکستان ، از شمال با قرقیزستان ، و از خاور (شرق) با چین همسایه است. تاجیکستان یک کشور محاط در خشکی است که در گذشته راه ابریشم از آن گذر می‌کرده است . پهناوری تاجیکستان ۱۴۳٬۱۰۰ کیلومتر مربع است. تاجیکستان کشوری کوهستانی و پربارش است و منابع آّب فراوانی دارد.

...............

6- ازبکستان

ازبکستان کشوری است در آسیای مرکزی ، دارای مرز مشترک با کشورهای افغانستان ، تاجیکستان ، ترکمنستان، قرقیزستان، و قزاقستان. پایتخت این کشور شهر تاشکند است. ازبکستان با افغانستان، تاجیکستان، قرقیزستان، ترکمنستان و قزاقستان همسایه‌است. ازبکستان ۴۴۷،۴۰۰ کیلومتر مربع مساحت و 26851000 تن جمعیت دارد. که از این لحاظ ۵۶ کشور بزرگ جهان و ۴۲ کشور پرجمعیت جهان به حساب می‌آید. در میان کشورهای مستقل همسو از نظر پهناوری پنجمین و از لحاظ جمعیت سوم است. پایتخت آن تاشکند و از شهرهای مهم آن سمرقند و بخارا است.این کشور ۱۴۲۵ کیلومتر از شرق به غرب و ۹۳۰ کیلومتر از شمال به جنوب کشیده شده است.

............

کشورهای ناظر سازمان همکاری شانگهای:

پس از تأسیس سازمان همکاری های شانگهای در سال 2001 که از کشورهای چین، روسیه، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان تشکیل گردیده است، کشورهای ایران، هندوستان، پاکستان و مغولستان به عنوان ناظر به آن پیوستند.

..............

1- ایران         

ایران شانزدهمین کشور جهان با وسعتی در حدود 1648195 کیلومتر مربع است. ایران دارای موقعیت منحصر به فردی است که به واسطه ی آن با 15 کشور منطقه در چهار جهت جغرافیایی همسایه و هم مرز است و با توجه به قرار گرفتن در حد فاصل دو منطقه ی مهم دریای خزر و خلیج فارس، از گذشته های دور به عنوان چهارراه مواصلاتی غرب به شرق و شمال به جنوب و مسیر طبیعی تجارت بین شرق و غرب (جاده ابریشم ) مطرح بوده است. همجواری ایران با آسیای مرکزی و ویزگی های ژئوپولیتیک و ژئواستراتژیک این منطقه، ملاحظات امنیتی – اقتصادی برای ایران ایجاد کرده است. موقعیت جغرافیایی ایران به عنوان یکی از مسیرهای مهم حمل و نقل و ترانزیت به ویژه برای انتقال انرژی منطقه، محوریت ایران در سازمان کنفرانس اسلامی و اکو، فرصت ها و مشترکات فرهنگی و تاریخی از جمله انگیزه های مثبت در روابط ایران با کشور های منطقه محسوب می شود. (یزدان پناه، 1389،ص 72) 

..............

2- هندوستان

جغرافیای هندوستان بسیار گسترده است و کوه و بیابان، دشت، تپه و فلات را شامل می شود و آب و هوای

..............

3- پاکستان

از زمان تأسیس پاکستان در سال 1947، این کشور همواره به دلیل جنگ با همسایگانش، خشونت های داخلی همیشگی، فقر، سیل،خشکسالی، اقتصاد بی ثبات، جمعیت زیاد و ارتشا گرفتار بحران بوده است. جمعیت این کشور از مرز 150 میلیون نفر گذشته، و میزان رشد جمعیت در این کشور زیاد است.

..............

4- مغولستان

مغولستان کشوری است در مرکز آسیا، پایتخت آن اولان باطور است. مساحت مغولستان 1،565،000 کیلومتر مربع ، جمعیت آن 2،095،000 نفر و رشد سالانه ی جمعیت آن 8/2 درصد است.

.............

چالشها و مشکلات سازمان همکاری شانگهای

سازمان همکاری شانگهای چالش­های گوناگونی را در پیش روی دارد که می توان آنها را در دو دسته  منطقه­ای و فرامنطقه­ای تقسیم بندی نمود. چنین به نظر می رسد که مهمترین چالش پیش روی سازمان همکاری شانگهای در سطح فرامنطقه­ای و بین المللی ماهیتی سیاسی و امنیتی دارد که از سوی بازیگران

............

منابع

1- یزدان پناه درو، کیومرث،1389، اتحادیه ی شانگهای چشم اندازها ، بیم ها و امیدها، انتشارات علمی و فرهنگی، تهران.

...................

..................

قیمت فایل فقط 27,000 تومان

برچسب ها : مبانی نظری سازمان همکاری شانگهای وروند شکل گیری سازمان همکاری شانگهای , مبانی نظری سازمان همکاری شانگهای وروند شکل گیری سازمان همکاری شانگهای , مبانی نظری , سازمان همکاری شانگهای , روند شکل گیری سازمان همکاری شانگهای

مبانی نظری جایگاه صبر و سکوت در آیات و روایات اسلامی

مبانی نظری جایگاه صبر و سکوت در آیات و روایات اسلامی

دسته: علوم انسانی
بازدید: 2 بار
فرمت فایل: docx
حجم فایل: 125 کیلوبایت
تعداد صفحات فایل: 48

مبانی نظری جایگاه صبر و سکوت در آیات و روایات اسلامی

 

قیمت فایل فقط 27,000 تومان

مبانی نظری جایگاه صبر و سکوت در آیات و روایات اسلامی

توضیحات: 48صفحه فارسی (word) با منابع کامل

دانلود تحقیق آماده با رفرنس دهی کامل فارسی و انگلیسی و پانویس ها، برگرفته از مقاله های فارسی و ترجمه تخصصی متون مقاله انگلیسی و مقاله بیس پایان نامه با ترجمه آماده کتاب های خارجی و کتاب های داخلی رشته های مختلف، مناسب برای انجام و نوشتن پروپوزال و آماده کردن فصل دوم پایان نامه ادبیات فارسی و فقه و حقوق و علوم قرآنی، توضیح مولفه های پرسشنامه و مقاله داخلی و خارجی و طرح های تحقیقاتی

خلاصه ای از کار:

جایگاه صبر و سکوت در آیات و روایات اسلامی

- معانی و مفاهیم صبر

« صبر» بر وزن فَعل  مصدر ثلاثی مجرد است به معنی خویشتن داری و اصل آن به معنی «حبس» است. درکتاب «مفردات» ذیل واژه «صبر» چنین آمده است: «صبر» در لغت عرب به معنای حبس و در تنگنا و محدودیت قرار دادن است. برخی نیز آن را بازداشتن نفس از اظهار بی‌تابی و بی قراری دانسته‌اند.» (راغب اصفهانی: ص 474)

................

-  صبر در قرآن کریم.

صبر و استقامت از واژه‏هایى است که در قرآن با تعبیرات گوناگون، بیش از دویست بار آمده است، و از مفاهیم بسیار مهمى است که در سرلوحه دستورهاى سرنوشت‏ساز قرآن قرار گرفته است، در حدى که پاداش صابران، صلوات و درودهاى پى در پى خداوند معرفى شده، و آن‌ها به عنوان هدایت یافتگان نامیده شده‏اند.

« می‌توان ادعا کرد که مفهوم صبر به معنای فضیلتی غیر قابل انکار مورد توجه و تاکید قرآن است. در این مفهوم صبر عبارت از تحمل و شکیبایی در برابر سختی‌ها و بلایا و مصیبت‌ها و از دست دادن جان و مال و مسائل مرتبط با آن در دنیاست. از این رو قرآن در آیه‌ای با برشمردن مصادیقی از این مصیبت‌ها و از دست دادن‌ها، به ستایش صابران می‌پردازد و می‌فرماید: « وَ لَنَبْلُوَنّکُم بِشىْ‏ءٍ مِّنَ الخَْوْفِ وَ الْجُوع وَ نَقْصٍ مِّنَ الأَمْوالِ وَ الأَنفُسِ وَ الثّمَراتِ وَ بَشرِ الصابرِینَ؛ (قرآن کریم2 -157)  و ما شما را به چیزهایی چون ترس از آینده و گرسنگی و کمبود و از دست دادن‌هایی در جان و مال و میوه‌ها می‌آزماییم و تو به افرادی که صبر پیشه....................

...........

- زمینه‌های صبر در  قرآن کریم

بی گمان یکی از خصلت‌ها و فضیلت‌های انسانی تحمل و بردباری بر مشکلات و سختی‌هایی است که از هر سوی به انسان هجوم می‌آورد. انسان زمانی می‌تواند در برابر سختی‌ها و مصیبت‌ها، خود را بیمه نماید و با هر مصیبتی جزع و فزع نکند که از خصلت صبر برخوردار باشد. این خصلت در آموزه‌های قرآنی به عنوان یکی از برترین.....................

- صبر، ابزار تکامل:

سیّد اصفهانی، در کتاب مقام صبر می‌نویسد: « انسان می‌بایست به این باور برسد که دنیا برای انسان بستری برای آزادسازی ظرفیت‌هاست و در این جاست که می‌تواند راه تکامل را در پیش گیرد و به کمال شایسته‌اش............

-سرمشق گیری از قهرمانان صبر:

سرمشق گیری از قهرمانان صبر در قرآن کریم بارها ذکر گردیده است. خداوند مصایب و سختی‌هایی را که بر پیامبران بزرگ در طول حیات مبارک آنان رخ داده است توصیف می‌نماید و از انسان‌ها می‌خواهد در برابر ناملایمات زندگی با الگو گیری از پیامبران خدا از خود مقاومت و صبوری نشان دهند.

..............

- صبر در مقام توّکُل به لطف  خداوند:

انسان می‌بایست به این مسئله امید داشته باشد که در پی هر تنگنا و سختی و مصیبتی، آرامش و آسایش و آسانی است؛ بلکه به این مقام از باور برسد که این گشایش فراتر و بیش‌تر و از نظر شمارش نیز افزون‌تر از مصیبت و سختی است که بدان مبتلا شده بود.

...........

- صبر در مقام  فرمانبرداری خداوند

انسان می‌بایست به این بینش دست یابد که همه هستی در دست با اقتدار فرزانه‌ای آگاه و دانا و توانا می‌گردد و هیچ چیزی از دایره قدرت و علم او بیرون نیست. از این رو باید بداند که هر چیزی از بد و خوب می‌رسد، با علم و آگاهی خداوند است. بنابراین اگر بدی و آسیبی به او رسد بداند که از سوی خداوند است و اوست که امور هستی را می‌گرداند و به افرادی چیزی می‌دهد و یا می‌گیرد

« سنت خداوند این است که می‌بایست همگان را بیازماید و سنت آزمون و ابتلا را بشناسد و آن را باور داشته باشد: احسب الناس ان قالوا آمنا و هم لایفتنون (قرآن، 2-۱۵6 ) و بر این عقیده باشد که آزمون امت سخت‌تر و دشوارتر است و به صرف این که بگوید ایمان آوردیم نمی‌تواند خود را در آرامش و آسایش ببیند» (عابدزاده، 1385: 103)

..............

-صبر و ایمان به مشیّت خداوند

یکی دیگر از مسایلی که به انسان کمک می‌کند تا در برابر دشواری‌ها و مصیبت‌ها صبر پیشه کند، باور به قضا و قدر است. وقتی انسان بداند که هر چیزی که انسان بدان گرفتار شده بر پایه برنامه‌ای از پیش تعیین شده است، بی‌تابی کم‌تری از خود بروز می‌دهد. به ویژه کسانی که می‌دانند که این از ناحیه خداوندی حکیم و فرزانه است.

« خداوند در آیه ۲۲ سوره حدید به قضا و قدر در مصیبت‌ها و سختی‌ها این گونه اشاره می‌کند: مَا أَصَابَ مِن مُصِیَبةٍ فِی الْأَرْضِ وَلاَ فِی أَنفُسِکُمْ إِلَّا فِی کِتَابٍ مِن قَبْلِ أَن نَبْرَأَهَا إِنَّ ذلِکَ عَلَى‏ اللَّهِ یَسِیرٌ...؛ به هیچ کس مصیبتی در بیرون (زمین) و یا در جانشان نمی‌رسد مگر آن که پیش از این، در کتابی نوشته شده است و برای خداوند این کار آسان است.» (عابدزاده، 1385: 129)

....................

- جایگاه صبر و صابران در قرآن

جایگاه صبر و صابران در قرآن با بررسى  مواردى که در قرآن سخن از صبر به میان آمده است به وضوح آشکار مى‌شود و هرگونه تردید را از میان مى‌برد که از دیدگاه قرآن صبر والاترین و بالاترین........

..................

-حضرت ایوب(ع) اسطوره صبر در برابر سختی‌ها

مشهورترین قهرمان صبر در تاریخ بشر که همه جا نامش با صبر همراه است حضرت ایوب است. شهرت صبر ایوب آن چنان است که ضرب‌المثل شده است. صبر ایوب عبارت بوده است از این که آن حضرت دچار بیمارى سختى مى‌شود و در همان اثنا همسر و فرزندانش را نیز از دست مى‌دهد. در قرآن نام حضرت ایّوب چهار مرتبه ذکر شده است که در دو مورد آن داستان (ضبُرّ ایوب) عنوان شده است.............

.....................................

- حضرت یعقوب، اسوه صبر و گذشت

براى حضرت یعقوب در طول زندگى مصیبت‏ها و حوادث تلخى پیش آمد که کمتر کسى یاراى تحمل آن را داشت و رأس آنها فراق چندین ساله‏ یوسف، عزیزترین فرزندش بود. با عنایت به این‏که وى بر اساس علم الهى از...............

................

-حضرت یوسف ، قهرمان صبر و شکیبایی در  برابرگناه

یکى دیگر از قهرمانان صبر که در قرآن معرفى شده است حضرت یوسف است. بلاهاى گوناگون همچون حلقه‌هاى زنجیرى مرگبار دست و پا و سر و پیکر زندگى یوسف را در برگرفته است. در سراسر زندگیش هنوز از................

...........

-حضرت اسماعیل اسوه صبر در فرمانبرداری از خداوند

در داستان حضرت اسماعیل نوع دیگرى از صبر جلوه کرده است: صبر در فرمانبردارى خداوند و خالصانه گردن سپردن به فرمان الهی. او با  خرسندی و رضایت در برابر فرمان خداوند سر خم می‌کند و جان خویش را برای قربانی شدن در طبق اخلاص می‌نهد.

......................

- صبر و استقامت در سیره پیامبر اعظم (ص)

روزهایی بر پیامبر گذشت که توصیف آن با بیان و قلم مشکل است؛ دشمنانی که برای نابودی او کمر بسته بودند تا آنجا که خویشاوندان نزدیکش در صف اول این مبارزه قرار داشتند. در کنار آن حضرت، یاران و پیروان اندکش نیز انواع و اقسام شکنجه‌ها را متحمل می‌شدند.

از جمله صفات و خصایل وجودی پیامبر اعظم اسلام، درس صبر و استقامت است. در روایتی از امام صادق (ع) آمده است که: «فإنّ الله عزّ وجلّ بعث محمّداً فأمره بالصبر والرفق،». خداوند، حضرت محمد (ص) را مبعوث و او را امر به صبر و مدارا نمود» (کلینی، 1387 ج 2: 88 .)............

..................

- صلح حدیبیه جلوه صبر پیامبر (ص)

یکی از ثمرات و جلوه‌های صبر و استقامت پیامبر اعظم در جریان صلح حدیبیه است که در آیات قرآن در سوره فتح از آن به « فتح المبین » یاد شده است ................

.............

- صبر در  روایّات اسلامی

همه اهل بیت(ع) در زندگی کوتاه و بلند خویش، برای انجام  مأموریت الهی مانند پیامبرگرامی(ص) ناچار شدند که انواع سختی‌ها، اذیّت و آزارها را  تحمُّل کنند. چنان که امیر مؤمنان علی(ع) نزدیک به سه دهه از عمر...............

..........

-  معانی و مفاهیم سکوت:

سکوت واژه‌ای عربی به معنی خاموشی و سخن نگفتن است. در فرهنگ فارسی محمد معین زیر مدخل واژه‌ی سکوت چنین آمده است:«سکوتtûsock : خاموش شدن، ساکت شدن  ،خاموشی است. در  لغتنامه دهخدا  این واژه چنین معنی شده است: سکوت. [ س] (ع مص) خاموش شدن  است.

...................

- « سکوت » در آیات قرآن مجید

واژه «سَکَتَ»  تنها یک بار در قرآن به کار رفته است. این یک بار  هم خطاب به حضرت موسی  در سوره «آل عمران» می‌باشد که می‌فرماید:« وَلَمَّا سَکَتَ عَنْ مُوسَى الْغَضَبُ أَخَذَ الأَلْوَاحَ وَفِی نُسْخَتِهَا هُدًى وَرَحْمَةٌ لِلَّذِینَ هُمْ

................

-  سکوت در روایات اسلامى

اهمیت «صمت‏» (سکوت) در روایات اسلامى بازتاب بسیار گسترده‏اى دارد، و نکته‏هاى دقیق و ظریفى درباره آن بیان شده، و آثار و ثمرات آن با تعبیرات جالبى تشریح شده است، که به بخشى از آن ذیلاً اشاره مى‏شود:

1- در زمینه تاًثیر سکوت در تعمیق تفکر و استوارى عقل، از رسول‏خدا صلى الله علیه و آله نقل شده که فرمود:« إذا رَأَیْتُمُ الْمُؤْمِنَ صَمُوتاً فَادْنُوْا مِنْهُ فَإنَّهُ یُلْقِى الحِکْمَةَ وَالْمُؤْمِنُ قَلِیلُ الْکَلامِ کَثِیرُ الْعَمَلِ وَالْمُنافِقُ کَثِیرُ ...; هنگامى که مؤمن را خاموش ببینید به او نزدیک شوید که دانش و حکمت‏به شما القا مى‏کند، و مؤمن کمتر سخن مى‏گوید و بسیار عمل مى‏کند، و منافق بسیار سخن مى‏گوید و کمتر عمل مى‏کند.» (مجلسی، 1386  ج 75: 312)

..................

-  نقش سکوت و اصلاح زبان

آنچه در بحث پیشین، یعنى اهمیت‏سکوت و صمت و تاثیر آن در تهذیب نفوس و اخلاق گذشت، در واقع یکى از طرق اساسى براى پیشگیرى از آفات زبان است، چرا که زبان مهم‌ترین کلید دانش و فرهنگ و عقیده و اخلاق است، و اصلاح آن سرچشمه همه اصلاحات اخلاقى، و انحراف آن سبب انواع انحرافات است، بنابراین، بحث اصلاح زبان بحثى فراتر از  مسأله سکوت مى‏باشد.

..................

-اصول کُلّی براى دفع خطرات زبان

حال که روشن شد زبان در عین این که یکى از بزرگترین نعمت هاى پروردگار است تا چه اندازه خطرناک مى‏تواند باشد تا آنجا که سرچشمه گناهان بى‏شمار مى‏گردد، و خرمن سعادت انسان را به آتش مى‏کشد، باید به..............

............

- توجه جدى به خطرات زبان

براى پرهیز از خطرات هر موجود خطرناک قبل از هر چیز توجه کامل به خطرات آن لازم است، هر روز که انسان از خواب بیدار مى‏شود باید به خودش توصیه کند که باید مراقب خطرات زبانش باشد زیرا این عضو مى‏تواند..................

................

-  سکوت

هر قدر انسان کمتر سخن بگوید لغزش‌هاى او کمتر است، و هر قدر بیشتر سکوت کند سلامت او بیشتر خواهد بود. اضافه بر این، ممارست ‏بر سکوت سبب مى‏شود که انسان زبانش را در اختیار خود بگیرد، و از طغیان و سرکشى آن بکاهد و به این ترتیب به  جایی مى‏رسد که جز حق نگوید و جز به رضاى خداوند سخن نراند.

باید توجه داشت که مراد از سکوت، سکوت مطلق نیست- زیرا بسیارى از مسائل مهم زندگى اعم از معنوى و مادى و اطاعات و عبادات و نشر علوم و فضائل و اصلاح در میان مردم، از طریق سخن گفتن است - بلکه منظور از قلة‏الکلام (کم سخن گفتن) یا به تعبیر دیگر، خاموشى،در برابر سخنان فساد انگیز یا مشکوک و بى محتوا و مانند آن است. به همین دلیل، در حدیثى از امیرمؤمنان على علیه‌السلام مى‏خوانیم:

..................

- حفظ زبان

اگر انسان پیش از آن که شروع به سخن گفتن کند در محتوا و انگیزه و نتیجه سخنان خود کمى بیندیشد، بسیارى از لغزش‌هاى زبان و گناهان، از او دور مى‏شود. بى‏ مطالعه سخن گفتن است که انسان را در انواع گناهان که از این عضو مخصوص سرچشمه مى‏گیرد، غوطه‏ور مى‏سازد.

...........

-سکوت در سیره نظری و عملی فرزانگان تاریخ

سبحانی تبریزی در کتاب «سیمای فرزانگان » از محمدبن مکی معروف به شهیداول، شاگرد فخر المحققین نام می‌برد و یکی از توصیه‌های  او را این چنین مطرح می‌سازد که « زبان را از گناهانی هم چون پرت و پلاگویی، غیبت، سخن چینی و بیهوده گویی نگاه دارید» (سبحانی تبریزی، 1383: 130).............

.............

فهرست منابع

1-       قرآن کریم، (1384). با ترجمه و شرح واژگان ابوفضل ابولفضل بهرام پور، ناشر: آوای قرآن

2-       نهج البلاغه، صبحی صالح. (1387).  ناشر: آوای قرآن

3-       آزادمهر، ش.  (1385). تاریخ انبیاء، یا قصص قرآن از آدم تا خاتم، ناشر: باربد

قیمت فایل فقط 27,000 تومان

برچسب ها : مبانی نظری جایگاه صبر و سکوت در آیات و روایات اسلامی , مبانی نظری جایگاه صبر و سکوت در آیات و روایات اسلامی , مبانی نظری جایگاه صبر و سکوت , مبانی نظری , جایگاه صبر و سکوت در آیات و روایات اسلامی

مبانی نظری جایگاه صبر و سکوت در ادبیات فارسی

مبانی نظری جایگاه صبر و سکوت در ادبیات فارسی

دسته: علوم انسانی
بازدید: 1 بار
فرمت فایل: docx
حجم فایل: 61 کیلوبایت
تعداد صفحات فایل: 23

مبانی نظری جایگاه صبر و سکوت در ادبیات فارسی

 

قیمت فایل فقط 19,000 تومان

مبانی نظری جایگاه صبر و سکوت در ادبیات فارسی

توضیحات: 23صفحه فارسی (word) با منابع کامل

دانلود تحقیق آماده با رفرنس دهی کامل فارسی و انگلیسی و پانویس ها، برگرفته از مقاله های فارسی و ترجمه تخصصی متون مقاله انگلیسی و مقاله بیس پایان نامه با ترجمه آماده کتاب های خارجی و کتاب های داخلی رشته های مختلف، مناسب برای انجام و نوشتن پروپوزال و آماده کردن فصل دوم پایان نامه ادبیات فارسی، توضیح مولفه های پرسشنامه و مقاله داخلی و خارجی و طرح های تحقیقاتی

خلاصه ای از کار:

- جایگاه صبر و سکوت در ادبیات فارسی

- منزلت و فواید صبر و سکوت در ادب فارسی

صبر و سکوت به عنوان دو فضیلت برجسته در تکامل اخلاق و رفتار انسان‌ها در ادبیات منظوم و منثور فارسی جایگاه والایی دارد. ادبیات منظوم فارسی سرشار از نکات دل انگیز و زیبایی در خصوص این دو مضمون است و شاعران فارسی زبان در ادوار مختلف مضامین بکر و پسندیده‌ای در این باره خلق کرده‌اند.  به یقین می‌توان گفت که در آثار همة شاعران از دوران گذشته تا کنون پیرامون این دو محور نکته پردازی‌های زیبایی انجام گرفته است و همة آنان  این دو فضیلت را  ستوده‌اند. پرداختن به صورت  خاص به این مبحث در ادبیات فارسی، خود  پژوهشی واحد و مستقل را می‌طلبد. لذا در این بررسی به جایگاه صبر و سکوت در آثار برجسته‌ترین شاعران فارسی زبان به عنوان پیش درآمدی برای ورود به موضوع خاص این  تحقیق می‌پردازیم. عطار صبر و خاموشی را تنها را رسیدن به قلّة معرفت و حقیقت می‌داند. او تفکّر و  تأمل در خویشتن را  طریق دریافت گوهر معنی و رسیدن به هدف نهایی توصیف می‌کند:

« گر سر کار می‌طلبی صبر کن  خموش                   تا صبر و خامشیت رساند به منتها»

(عطار،1380: 702)

.......................

«ای دل چو شراب معرفت کـردی نوش                لب بر هـــم نه سِرِّ الاهــــی مفــروش

در هر سخنی چو چشمهٔ کوه مجـــوش                دریا گــــردی گر بنشینی خــاموش»

(عطار1381: 86)

رستگاری تو در چهار چیز است: کم خوردن و بی خوابی و تنهایی و خاموشی»، «اگر سخن گوی آفت سخن...........

..................

مرد باید که گویندة خاموش بود و خاموش گویا، که آن حضرت ورای گفت و خاموشی است. نخست چشمة زبان باید که بسته شود تا چشمة دل بگشاید هزار زبان، مرید صادق را از خاموشی پیران فایده بیش از گفت و گوی بود

«مـــرد عشــقی خـــموش باش و خراب                      مرد عقلی فضول باش و به هــوش»

(عطار،1380: 481)

عطار در دیوان اشعار خود این اعتقاد را اظهار می‌دارد که، خاموشی خود بهترین توصیف‌گر حالات درونی..........

.............

طاهره خوشحال می‌نویسد:« عارفان به دو سبب خاموشی می‌گزینند. یکی آن که سخن را به نا اهلان نگویند و دیگر آن که سکوت، راهی است برای کشف حقیقت. و آن گاه که عارفان به کشف حقیقت نائل می‌آیند و از خودبینی و هوای نفس فارغ و رها می‌گردند قیل و قال و گفتار بیهوده در آنان تا حدّ ممکن کاهش می‌یابد.» (همان:210)

.....................

...........

«خمــوش باش که تا وحی‌های حق شنوی             که صد هزار حیاتست وحی گویا را»

(مولوی، 1362: 291)

دیدگاه مولانا اتخاذ موضع سکوت و عدم تعجیل درگفتار و پرسیدن سؤال می‌تواند در مواردی سبب حفظ

.........................

« بلبل خوش نغمه ام، با گل سخن باشد مرا

سرمة خاموشی از زاغ و زغن باشد مرا»

(همان:87)

به راستی چه آثار و ثمراتی برای سکوت و خاموشی مترتب است که صائب این گونه به طرفداری و حمایت از.........

...............

«بغیر شهد خمــــوشی کدام شیرینی است               که از حــلاوت آن، لب به یکدیگر چسبد»

(همان:139)

صائب از «دارالأمان خاموشی» یاد می‌کند که هیچ گوشة عالم امن تر از آن نمی‌باشد. خاموشی، باب حریم.........

...........

از نظر فردوسی، صبر محصول خرد و  اندیشه است . او  صبر را  داروی افعال و اعمال بدی که ریشه در جهل و نادانی د ارد توصیف می‌کند و معتقد است بزرگان به نیروی صبر و اندیشه می‌توانند بربحران‌ها و ناسازگاری‌های روزگار فایق گردند:

..............

.................

حافظ می‌فرماید، اگر چه ممکن است  دست‌یابی به کام دل و آرزوها زمان دراز و رنج بسیار را در پی داشته

....................

فهرست منابع

1-       قرآن کریم، (1384). با ترجمه و شرح واژگان ابوفضل ابولفضل بهرام پور، ناشر: آوای قرآن

2-       نهج البلاغه، صبحی صالح. (1387).  ناشر: آوای قرآن

آزادمهر، ش.  (1385). تاریخ انبیاء، یا قصص قرآن از آدم تا خاتم، ناشر: باربد

قیمت فایل فقط 19,000 تومان

برچسب ها : مبانی نظری جایگاه صبر و سکوت در ادبیات فارسی , مبانی نظری جایگاه صبر و سکوت در ادبیات فارسی , مبانی نظری جایگاه صبر و سکوت , در ادبیات فارسی , منزلت و فواید صبر و سکوت در ادب فارسی

مبانی نظری سکوت در آثار سعدی

مبانی نظری سکوت در آثار سعدی

دسته: علوم انسانی
بازدید: 6 بار
فرمت فایل: docx
حجم فایل: 84 کیلوبایت
تعداد صفحات فایل: 40

مبانی نظری سکوت در آثار سعدی

 

قیمت فایل فقط 25,000 تومان

مبانی نظری سکوت در آثار سعدی

توضیحات: 40صفحه فارسی (word) با منابع کامل

دانلود تحقیق آماده با رفرنس دهی کامل فارسی و انگلیسی و پانویس ها، برگرفته از مقاله های فارسی و ترجمه تخصصی متون مقاله انگلیسی و مقاله بیس پایان نامه با ترجمه آماده کتاب های خارجی و کتاب های داخلی رشته های مختلف، مناسب برای انجام و نوشتن پروپوزال و آماده کردن فصل دوم پایان نامه، توضیح مولفه های پرسشنامه و مقاله داخلی و خارجی و طرح های تحقیقاتی

خلاصه ای از کار:

- منزلت وجایگاه سکوت وخاموشی در آثار سعدی

آثار سعدی چه منظوم و چه منثور در برگیرنده‌ی اندیشه‌های والایی است. آشنایی سعدی با فرهنگ و معارف اسلامی جلوه‌ای خاص به آثار وی بخشیده است. او به عنوان یک فیلسوف با تجربه به بررسی اخلاق و نقش آن در مناسبات انسانی و اجتماعی می‌پردازد. وگاه چون یک جامعه شناس ژرف اندیش به تحلیل و توصیف رفتارهای اجتماعی انسان دست می‌یازد . ..............

در بسیاری از اشعار، سخنان نغز، ضرب المثل‌ها و قطعات منثور ردپایی از سیاست دیده می‌شود. سکوت در این میان جایگاه ویژه خود را دارد. تا جایی که سعدی یکی از ابواب گلستان را به فواید خاموشی اختصاص می‌دهد. سعدی، فاصله گرفتن، سکوت مصلحتی، تدبیر و گاه حتی تملق برای بقا و زنده ماندن فرد، را به همگان توصیه می‌کند. نه تنها باب چهارم گلستان که تقریبا در همه‌ی آثار سعدی در خصوص سکوت مصلحت اندیشانه صحبت رفته است. سعدی معتقد است انسان باید متوجه باشد در چه مقام و موقعییتی قرار دارد و با گفتار نابجا  خود را به خطر نیندازد. یکی از این موقعیت‌ها جدل و بحث با بزرگانی است که از نظر مقام و موقعیت اجتماعی در سطح بالایی قرار دارند. مجادله با چنین افرادی نه تنها سودی برای فرد  ندارد، چه بسا که جان او را نیز به خطر اندازد. او در این باره می‌گوید:

نه در هر سخـــن بحـــث کردن رواســت                        خطا بر بــزرگان گــرفـــتن خطاست

(سعدی،1374: 139)

.................

..............

- سکوت مصلحتی

در بسیاری از اشعار، سخنان نغز، ضرب المثل‌ها و قطعات منثور ردپایی از سیاست دیده می‌شود. سکوت در این میان جایگاه ویژه خود را دارد. تا جایی که سعدی یکی از ابواب گلستان را به فواید خاموشی اختصاص می‌دهد...........

..........

- سکوت در برابر افراد دانشمند

سعدی معتقد است، در هر سکوتی حکمتی است .سکوت در برابر افراد دانشمند که علم وآگاهی آنان نسبت.....

..............

- سکوت برای جلوگیری از جنگ و دعوا

نوع دیگری از سکوت که سعدی به جدّ دیگران را به آن دعوت می‌کند سکوت برای جلوگیری از فساد و شّر انگیزی است. او معتقد است هر گاه سخنی اگرچه درست هم باشد ولی موجب اختلاف و ستیز در بین افراد گردد نباید بر زبان آید. انسان فهیم نباید هیزم کش آتش اختلافات باشد. سخن چینی یکی از نکوهیده‌ترین خصایلی است که سعدی به شدّت بر آن می‌تازد و آن را مورد نکوهش قرار می‌دهد. بنا براین سخنی که دامنة آن موجب فساد و بر انگیختن افراد و  ستیزه‌گری باهم باشد بهتر است بر زبان نیاید و آتش فتنه را بین افراد شعله ور نکند. او در ابیات زیر این مفهوم را به زیبایی روشن می‌کند:

یـکی گــــفت با  صوفــیــی در صـــفــا                          ندانی فلانت چـــــه گفــت از قــفا

بــگفــتا خمـــش ای بـــرادر بـــخــفت                         ندانسته بهتر که مــردم چه گــفــت؟

(همان: 367)

................

- سکوت برای پرهیز از عواقب سخن

سعدی معتقد است، انسان تا سخنی را بیان نکرده است در برابر آن نیز مسؤلینی ندارد. لیکن هرگاه سخنی را...............

....

- سکوت برای جلوگیری از زخم زبان مردم

سعدی می‌گوید، نمی‌توان از زخم زبان مردم در امان بود. به قول معروف جلوی دروازه را می‌توان بست ولی

..............

- سکوت برای دوری از عیب جویی

یکی از رذایل تربیتی که سعدی به شدّت بر آن می‌تازد عیب‌جویی  نسبت به دیگران و در نظر نگرفتن معایب..............

..................

- سکوت و سلامتی

گشودن دهان به ناسزا و صب دیگران، ضمن آنکه بیانگر شخصیت حقیر گوینده است و درپیش همه کس

.................

-سکوت برای جلوگیری از آسیب های زبان

سعدی معتقد است بسیاری از بلا و گرفتاری‌هایی که برای انسان به وجود می‌آید در اثر عدم کنترل زبان.........

..........

- سکوت در برابر جاهلان

در غرّرالحکم، به نقل از جابر ابن عبدالله  آمده است «جابرابن عبداله انصاری حکایت می‌کند: روزى مولاى...........

.................

- سکوت برای دوری از یاوه گویی

نعمت زبان و بیان از اهمیت بالایی برخوردار است، این نکته را نیز نباید فراموش کرد که زبان دارای دو بُعد.........

.................

- سکوت برای اندیشیدن در کلام

سعدی به طور مداوم گوش زد می کند که سنجیده گفتن و به موقع کلام آراستن بهتر است تا انسان نا به هنگام و نابه جا سخن بگوید. او در این خصوص نقل می‌کند:

«...طایفه‌ای از حکمای هند در فضایل بزرجمهر سخن می گفتند به آخر جز این عیبش ندانستند که در سخن گفتن بطی  است یعنی درنگ بسیار می کند و مستمع را بسی منتظر باید بود تا وی تقریر سخن کند، بزرجمهر بشنید و گفت اندیشه کردن  که چه گویم به از پشیمانی خوردن که چرا گفتم..

(سعدی،1374: 22)

................

- خاموشی برای پرده پوشی بر جهل  

سعدی معتقد است که انسان وقتی درباره مسأله‌ای چیزی نمی‌داند و در آن امر صاحب صلاحیت نیست بهتر

.............

- سکوت برای رازداری

سعدی معتقد است، راز داری و خاموشی، دانایی و تدبیر است. سخن چینی و عدم توانایی برای کنترل زبان

...........

- سکوت برای پوشیدن عیب

یکی از موجباتی که خنده آور است، این است که شخص از وجود صفتی در خودش غافل است، اگر چه این غفلت موقتی باشد. و خنده نیز تا وقتی است که چنین غفلتی دوام دارد. وصف این صورت از غفلت، در حکایت ماقبل آخر باب چهارم گلستان چنان با مهارت توصیف شده که شاید یکی از روشن ترین مثال‌ها باشد:

................

- سکوت برای جلوگیری از سوء استفاده دشمنان

سعدی باور دارد که سکوت قرینه‌ی دانایی و آکاهی است. و موقعیت شناسی سکوت از کمال عقل می‌باشد. او......................

- سکوت برای پرهیز از گناه

سعدی می‌گوید، در صورتی که انسان نتواند بر زبان خودتسلط داشته باشد و به موقع سکوت کند ممکن است این زبان به گناه آلوده شود و باعث گردد آدم به جهنم وارد شود:

..........

- سکوت برای تعظیم و منزلت خود

سعدی بر این باور است، افراد دانا و آگاه تا مورد پرسش واقع نگردند، لب به سخن نمی‌گشایند. این خصلت باعث...............

..............

- سکوت برای رعایت ادب

در کتاب اخلاق ناصری  که توسط خواجه نصیرالدین طوسی (597-672) دانشمند ایرانی.............

.......

- سکوت برای راز داری و امانت داری

سعدی  بر این باور است که راز داری وامانت داری در اسرار دیگران که سخن و مطلبی را بر وجه امانت.....................

..........

-پرهیز از سکوت نابجا   

البته باید گفت که هدف اصلی از احادیث سکوت و تأکید بزرگان اندیشه و خداوندان سخن مانند سعدی این.........

...............

-  جذبة خاموشی در سیر و سلوک روحی

نوع دیگری از سکوت که سعدی از یاد می‌کند، سکوت زبانی و  گفت و گوی با محبوب در  عالم روحی  و..............

-خاموشی برای دوری از ریاکاری

سعدی به شدت از افراد ریاکار و ظاهر پرست بیزاری می‌کند. او معتقد است که انسان خردمند و با شأن زبان.........

.........

- ارتباط خاموشی و بلوغ فکری

سعدی در بسیاری از موارد خاموشی را بر گفتار ارج می نهد و معتقد است خاموشی در بسیاری از امور نشان دهندة کمال عقل و پختگی فکر است. او معتقد است یا انسان باید بسیار سنجیده و گزیده سخن بگوید و یا باید طریق خاموشی پیشه بگیرد.

زبـــان درکــش ار عــقــل داری و هوش                            چو ســعــدی سخـــن گوی ورنه خموش

(همان: 192)

.................

.........

فهرست منابع

1-       قرآن کریم، (1384). با ترجمه و شرح واژگان ابوفضل ابولفضل بهرام پور، ناشر: آوای قرآن

2-       نهج البلاغه، صبحی صالح. (1387).  ناشر: آوای قرآن

3-       آزادمهر، ش.  (1385). تاریخ انبیاء، یا قصص قرآن از آدم تا خاتم، ناشر: باربد

قیمت فایل فقط 25,000 تومان

برچسب ها : مبانی نظری سکوت در آثار سعدی , مبانی نظری سکوت در آثار سعدی , مبانی نظری , سکوت در آثار سعدی